آشنایی با روز جهانی محیط زیست / آدمیان، مهم ترین دشمنان محیط زیست / آلاینده های زیست محیطی را بشناسید

مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال۱۹۷۲ با تصویب ماده‌ای، 5 ژوئن را روز جهانی محیط زیست اعلام کرد.

هدف از نامگذاری روز جهانی محیط زیست، افزایش آگاهی مردم برای حفظ محیط زیست و ترغیب مسوولان به اتخاذ تدابیری برای مقابله با تخریب محیط زیست و گونه‌های زیستی‌جانوری است.

رشد روزافزون آلودگی و تخریب محیط زیست و بروز بحران‌های پی در پی زیست محیطی باعث شد دولت‌ها به طور جدی به تکاپو افتاده تا چاره‌ایی بیندیشند.عزم جهانی برای حفاظت محیط زیست با تشکیل نخستین کنفرانس جهانی سازمان ملل متحد درباره انسان و محیط زیست که به کنوانسیون استکهلم معروف است، در سال 1972در سوئد جنبه عینی پیدا کرد.

به طوری که حق برخورداری انسان از محیط زیست سالم هم طراز با حقوق بشر شناخته شد.

در این میان ایران نیز به تعدادی از کنوانسیون‌ها و پروتکل ها پیوست و سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان مرجع ملی، اجرای اکثر آنها را بر عهده دارد.

طبیعت، بسان مادری مهربان انسان را در دامن خود می پروراند و سخاوتمندانه، همه منابع و سرمایه های خود را به پای او می ریزد. تاکنون همه موجودات روی زمین کوشیده اند تا به قانون و نظام طبیعت پیرامون خود گردن نهند و خود را با آن سازگار کنند، اما انسان، خواسته و ناخواسته، روند طبیعی محیط زیست خود را دگرگون کرده است. هر روز درختان بسیاری با قساوت، قلع و قمع می شوند و آب ها به هدر رفته و آلوده می شوند. جنگل های طبیعی ازمیان می روند، بسیاری از گونه های زیستی در حال انقراض هستند و صدها گونه به علت از دست دادن زیستگاه های خود، نابود شده اند. متأسفانه، آدمی بر خلاف دیگر موجودات، همواره تأثیر عمیقی در جهت نابودی و تهدید محیط زیست از خود بر جای گذاشته است، چنان که اکنون، از مهم ترین عوامل تخریب محیط زیست شناخته می شود.

در کشورهای در حال توسعه، رشد جمعیت، باعث تخریب و آلودگی محیط زیست می گردد. بنابراین، عوامل جمعیت نظیر زاد و ولد، مرگ و میر و مهاجرت باید به طور مستمر تحت کنترل و نظارت باشد تا با بحران های محیطی و به دنبال آن، معضلاتی چون کاهش منابع، فقر، گرسنگی، جنگ، مشکلات بهداشت و سلامت، و... مواجه نشویم. از دیدگاه توسعه، هرگونه عدم تناسب و ناهماهنگی میان جمعیت و محیط زیست، طبیعت را با مخاطرات جدی مواجه می سازد؛ زیرا در این صورت، از سرزمین ها، منابع تجدید شونده، بیش از حد توان طبیعی شان استفاده می گردد و زمین نیز بیش از این نخواهد توانست آلودگی های زیست محیطی را تصفیه نماید. پس اندکی بعد، محیط زیستْ تخریب، آلوده و در حقیقت نابود می شود و به دنبال آن، زوال تمدن صنعتی جهان نیز امری حتمی خواهد بود.

آلاینده های زیست محیطی

آلودگی، عبارت است از هرگونه تغییر در ویژگی های اجزای تشکیل دهنده محیط اطراف، به طوری که استفاده پیشین از آن ناممکن گردد و به طور مستقیم یا غیرمستقیم، منافع و حیات موجودات زنده را به مخاطره اندازد. آلاینده ها، معمولاً بر اثر فعالیت های انسان پدید می آیند و مشکلاتی را در مسایل زیست محیطی موجب می گردند. پیشرفت فناوری، افزایش جمعیت، تولید و مصرف و به دنبال آن، پس مانده بیش تر، از عوامل فزاینده آلاینده ها هستند. بنابراین، می توان با بازیافت پس مانده ها و برگرداندن آن ها به سیستم اصلی برای بهره گیری دوباره، از میزان آلودگی کاهید.

بی تردید اقدام و اجرای هرگونه برنامه، نیاز به دانش کافی و شناخت لازم عموم افراد از محیط زیست و آلاینده های آن دارد. بنابراین، با توجه به خطری که محیط زیست را تهدید می کند، همگان باید «هم زیستی با طبیعت» را بیاموزیم.

آب، مایعی با ویژگی های یگانه است که حیات را در بستر زمین میسر کرده است. آب اگر چه از مهم ترین منابع تجدید شدنی زمین است، در عین حال منبعی است محدود. بر اساس مطالعات انجام شده، یک سوم آب های سطح زمین آلوده است که بیش تر آلودگی های آن، نتیجه فعالیت های انسان است. هر روز، فاضلابِ محصولات خانگی و حیوانی، و نیز زباله های صنعتی به درون دریاها و رودخانه ها تخلیه می گردند و میکروب های بیماری زا را در سراسر آب منتشر می کنند و در نتیجه، زندگی انسان و دیگر موجودات را به خطر می اندازند. به این ترتیب، روزانه آب آلوده باعث مرگ و میر هزاران نفر می شود، به ویژه در اواخر تابستان و اوایل پاییز که سطوح آب ها به طور طبیعی پایین می آید، آلودگی ها نیز فراوان می شوند. بنابراین، از آن جا که فاضلاب های رها شده، منبع اصلی آلودگی در آب ها هستند، کنترل و مهار فاضلاب ها، یکی از مهم ترین جنبه های کنترل و مقابله با آلودگی است.

آلودگی هوا، یک معضل جهانی است که به ویژه شهرهای بزرگ و پرجمعیت را با مشکلات فراوانی رو به رو کرده است. از شاخصه های آلودگی هوا، آن است که در یک لحظه، ده ها هزار نفر یک جا از آن زیان می بینند. انسان ها با فعالیت های روزانه خود، هوا را آلوده و مسموم کرده، سپس با استنشاق، آن را به درون ریه های خود می کشند و به این ترتیب، ناخواسته به یک خودکشی تدریجیِ دسته جمعی دست می زنند. امروزه، سوخت ضعیف و ناقص اتومبیل ها، آلودگی های صنعتی در نیروگاه ها، پالایشگاه ها، کارخانه ها و دود حاصل از کشیدن سیگار و دیگر مواد افیونی و آلاینده های دیگر، هوای شهرها را به آمیزه ای ازمواد شیمیایی مضر تبدیل کرده اند و ناراحتی های ریوی، قلبی، عصبی، خستگی ها و مشکلاتی از این دست را، برای انسان پدید آورده اند.

هوای پاک، حق همه ماست که می توان با اقدام به کاشتن درختانی در نقاط مختلف شهر و سایر پیش گیری ها، به این منظور دست یافت.

خداوند در بسیاری از آیات قرآن، از نعمت هایی که برای بشر فراهم کرده، نام می برد و دلیل یادآوری آنان را نیز، شناساندن آن نعمت ها به بشر، امر به استفاده از آن ها و هم چنین، شکرگذاری از خالق یکتا ذکر می کند.

یک بعد مهم شکرگذاری از نعمت های الهی، به کار بردن آن ها در مسیری است که حق تعالی معین فرموده است. با این کار، در حقیقت فناوری که استفاده عملی از امکانات طبیعی است، در خدمت اهداف الهی قرار می گیرد و به این ترتیب، استفاده درست و منطقی همگان از امکانات فراهم شده و نعمت های الهی، جامعه بشری را به سوی سعادت ابدی سوق می دهد. حفظ محیط زیست و بهره برداری شایسته و آگاهانه از آن، در همین راستا قرار دارد.

انسان، وابسته به طبیعت است و از بودن در طبیعت لذت می برد. حضور انسان در طبیعت و محیط باز را تفرج گویند و خداوند در قرآن کریم، چندین بار از آن سخن به میان آورده و به صورت های مختلف بر آن تأکید ورزیده است. خداوند سبحان، گردش و سیر و سیاحت را، برای افزایش نشاط روحی و شادمانی در افراد و موجودات، مفید و مؤثر می داند و در آیات مختلف، بر سیر و سیاحت میان شهرها و لزوم گردشگری در نقاط دور و نزدیک تأکید می ورزد. گردشگری، باعث می شود که انسان، به ویژگی های منحصر به فرد خداوند در آفرینش طبیعت، موجودات و آن چه به طبیعت مربوط می شود، پی ببرد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نیز در این خصوص فرموده اند: «گردش و بازی کنید؛ زیرا دوست ندارم در دین شما خشونتی دیده شود».

منبع : پایگاه خبری حامیان ولایت